Ana sayfa / Estetik ve beslenme bilgileri

Çölyak ve Glutensiz Beslenme: Kimler İçin Gerekli?

Glutensiz beslenme son yıllarda popüler bir trend hâline geldi. Ancak glutensiz diyet, asıl olarak çölyak hastalığı gibi belirli tıbbi durumlarda zorunlu olan bir tedavi yöntemidir. Bu konuda doğru bilgiye sahip olmak, hem gereksiz kısıtlamaların hem de tanının gecikmesinin önüne geçer.

Çölyak hastalığı nedir?

Çölyak, gluten adlı proteine karşı ince bağırsakta bağışıklık sistemi kaynaklı bir tepkinin geliştiği bir hastalıktır. Gluten; buğday, arpa ve çavdarda bulunur. Tepki sonucunda bağırsak hasar görür ve besinlerin emilimi bozulabilir.

Belirtiler

İshal, karın şişliği, kilo kaybı, demir eksikliği anemisi, yorgunluk, çocuklarda büyüme geriliği ve bazı cilt bulguları çölyakla ilişkili olabilir. Bazı kişilerde ise belirgin sindirim şikâyetleri olmadan yalnızca kansızlık ya da kemik erimesi gibi bulgular görülebilir.

Tanı

Çölyak tanısı kan testleri ve gerekirse bağırsaktan alınan biyopsi ile konur. Önemli bir nokta, testler yapılmadan önce glutensiz diyete başlanmamasıdır; çünkü bu durum test sonuçlarını yanıltıcı hâle getirebilir.

Glutensiz beslenmenin ilkeleri

Çölyak tanısı konan kişilerin ömür boyu glutensiz beslenmesi gerekir. Pirinç, mısır, patates, karabuğday, baklagiller, et, balık, yumurta, süt ürünleri, sebze ve meyveler doğal olarak glutensizdir.

Gizli gluten kaynakları

Soslar, hazır çorbalar, şarküteri ürünleri ve bazı baharat karışımları gizli gluten içerebilir. Ürün etiketlerini dikkatle okumak ve glutensiz olarak etiketlenmiş ürünleri tercih etmek gerekir.

Çapraz bulaşma

Aynı mutfak araçlarının ve yüzeylerin kullanılması, glutensiz yiyeceklerin gluten ile bulaşmasına yol açabilir. Çölyak hastaları için ayrı araçlar kullanmak önemlidir.

Çölyak olmayanlar için

Çölyak ya da gluten hassasiyeti tanısı olmayan kişilerde glutensiz beslenmenin sağlık açısından ek bir yarar sağladığına dair güçlü kanıt yoktur.

Başka bir besin intoleransı olan laktoz intoleransı hakkında bilgi alabilirsiniz. Diğer sayfalar ana sayfada.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Herhangi bir uygulama, diyet ya da takviye öncesinde hekiminize danışın.